Het KCO sluit Mahlercyclus af met Mahler 10
Volkskrant 02-07-2011, pagina 22 / Klassiek: Mahler 10 ****
De Israëlische dirigent Eliahu Inbal stond donderdag voor een onmogelijke taak: het glorieuze concert evenaren dat het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO) in mei gaf met Bernard Haitink en de Symfonie nr. 9 van Gustav Mahler. Inbal mocht de prestigieuze Mahlercyclus van anderhalf jaar van het KCO afsluiten met Mahlers Tiende.
Inbal kreeg te maken met een dubbele hindernis, zonder dat hij er iets aan kon doen: in de schaduw van Haitink staan én de Tiende dirigeren, waarin maar twee delen van Mahlers hand zijn en de rest als schetsen overgeleverd. In de Symfonie nr. 10, donderdag gespeeld in de uitvoeringsversie van Deryck Cooke en volgens fanatici niet behorend tot het Mahler-erfgoed, zijn de overgangen abrupter, de muziek komt koeler en afstandelijker, vooral in het Purgatorio en het tweede Scherzo. Dat maakt haar moeilijker te verteren dan de dramatische Negende.
De 75-jarige dirigent kon donderdag het orkest in weinig momenten dwingen tot een memorabele uitvoering. Ook in de eerste twee delen (van Mahler zelf) lukte dat niet goed. Er klonken aarzelingen en oneffenheden, vermoedelijk aangewakkerd door de grote gebaren van Inbal. Het eerste Scherzo begon fris, maar zakte na verloop van tijd in.
Beter ging in het Purgatorio, waarin hij de blazers krachtig tegen elkaar aan liet kaatsen. Gelukkig eindigde de Tiende in het Amsterdamse Concertgebouw met genuanceerd en gloedvol spel, zoals het KCO dat meesterlijk kan.
En hoe zit het met de Mahlermoeheid in Nederland na anderhalf jaar? De Grote Zaal was uitverkocht en deze zomer zijn de Zesde tot en met de @Tiende@ op tv te zien. Maar het KCO zet – heel verstandig – volgend seizoen geen muziek van Mahler op de lessenaars. De dirigent Bernard Haitink komt tijdens Kerst met Richard Strauss en de chef Mariss Jansons brengt onder meer de Oostenrijkse componist Bruckner onder de aandacht.
Lonneke Regter
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Eliahu Inbal. Mahler. Concertgebouw, Amsterdam. 30/6. Radio 4: 3/7. Ned. 2: herh. 3/8.